Ontwaken

5 november 2021

In de eerste weken na de breuk bestonden mijn dagen uit twee typen activiteiten. Ten eerste vervulde ik mijn meest basale verplichtingen. Ik zorgde voor mijn kinderen, deed boodschappen, kookte, voerde gesprekken met cliënten, beantwoordde hoognodige mails en zo meer. Ik leefde op de automatische piloot. Er was gevoelsmatig veel meer sprake van overleven dan van leven. En hoewel ik dit besefte, liet ik het gebeuren. Ik wist intuïtief dat ik de tijd haar werk moest laten doen.

Bijna alle momenten dat ik niet bezig was met deze basale verplichtingen, spendeerde ik op wat door mijn dochters al snel nadat we drie-en-een-half jaar geleden in ons huis trokken tot ‘zachte plek’ werd gedoopt. De zachte plek in ons huis is onze zithoek die bestaat uit een driepersoons bank, twee fauteuils, een boekenkast én een heel, heel zacht, hoogpolig vloerkleed. Er is geen tv. Sowieso hebben we die geen in huis. Wat tot gevolg had dat er weinig afleiding was gedurende de tijd – soms dagen achtereen vele uren per dag – die ik op die plek spendeerde.

Ik zat afwisselend op de bank en in één van de fauteuils, maar meestal gewoonweg op het kleed. Ik las er, ik schreef er in mijn dagboek, mediteerde, mijmerde en huilde veel. Ik wist niet waar dit alles me zou brengen, maar ik wist dat ik iets te ontdekken had bij mezelf. Iets wat ik niet had gezien tijdens mijn relatie, maar wat vermoedelijk grote invloed had gehad. Juist doordat het ongezien zijn gang had kunnen gaan.

Ik kreeg relatief snel door dat ik op veel momenten niet mijn behoeftes en wensen had geuit, of in ieder geval niet voldoende. Ik zag ook dat ik mijn grenzen onvoldoende had herkend en had aangegeven. Dat dit ertoe had geleid dat ik uiteindelijk niet anders kon dan uit de relatie stappen.

Begrijp me niet verkeerd; mijn lief was heel lief. Hij was juist steeds bereid geweest om rekening met me te houden, hij dacht steeds vanuit ‘wij’ en geenszins was het ooit zijn bedoeling om mijn grenzen te overschrijven. Misschien was dit wel een belangrijke reden dat ik tijdens onze relatie niet of nauwelijks zag dat er behoeftes van me te weinig vervuld werden en dat er grenzen overschreden werden. Ik had in mijn leven nog niet eerder ervaren dat er iemand zó lief voor me was. Ik voelde me met hem als mijn geliefde de grootste gelukspoeper op aarde. En daarmee vond ik niet alleen dat ik niet het recht had om nog meer van hem te vragen, ook dacht ik, meestal onbewust: deze móet ik houden.

In die eerste weken na de breuk zag ik ook al snel dat het me aan zelfvertrouwen had ontbroken om mijn wensen en grenzen aan te geven. Ik raakte verstrikt in deze gedachte, in dit idee. Ja, ik zag dat ik niet het vertrouwen in mezelf had gehad om dit goed te doen en dat dat me ervan weerhouden had om het te doen, maar wat kon ik met dit inzicht? Hoe ontwikkel je zelfvertrouwen?

Het voelde als een enorm lege huls en ik raakte niet voorbij aan dit inzicht, vond niet de diepere laag. Ik vertelde tegen iedereen die er maar naar wilde luisteren wat ik was gaan inzien over mezelf en hoe ik had gehandeld of wat ik juist had nagelaten te doen tijdens mijn relatie met hem. Dit deed ik in de hoop dat ik op één van die momenten of met behulp van het licht dat een ander erop wierp, zou ontwaken. Dat ik zou zien wat er werkelijk de oorzaak van was geweest dat ik onvoldoende recht had gedaan aan mezelf binnen de relatie.

Rond lunchtijd op paaszondag deelde ik mijn tot dan toe verworven inzichten met mijn ouders. Ik huilde terwijl ik dat deed. Natuurlijk om het verdriet van het verlies, maar ook de frustratie niet verder te komen, bracht me tot tranen. Ook in gesprek met hen kwam ik niet verder, maar zei wel: ‘Ik hik er tegenaan. Er is een drempel waar ik over moet en ik heb nog maar een klein zetje nodig.’

Later die middag zat ik weer wat uren op de zachte plek. Normaliter zijn mijn kinderen altijd vanaf zaterdag 17.00 uur bij mij. Dit keer zouden ze een dag later arriveren, zodat ze eerste paasdag met hun vader konden spenderen. Ik mistte hen. Voelde me extra alleen nu zij er niet waren. En toen viel het plots en keihard binnen:

Zo eenzaam als ik me nu voel, dat is precies waar zo bang voor was tijdens mijn relatie.

En ik zag deze angst niet.

Dit is niks meer of minder dan verlatingsangst.

Bij mensen met verlatingsangst stelde ik me tot dan toe altijd afhankelijke, niet zelfredzame types voor. Dit was niet het beeld dat ik van mezelf had. Te meer omdat ik me ook – ondanks dat ik me de meeste tijd flink ellendig voelde in de voorbije weken – prima had gered. En toch kon ik er niet meer omheen: de angst om afgewezen en uiteindelijk verlaten te worden had mijn keuzes en handelen tijdens de relatie in grote mate bepaald.

Dit was verlatingsangst in optima forma.

Ik gaf mezelf een paar weken om het inzicht dat ik opdeed in dit ontwaak-moment, te laten doorwerken. Na opnieuw heel veel mijmeren, mediteren en schrijven dacht ik: nu kunnen wij weer door. En ook: nu ik zie dat en hoe verlatingsangst mijn gedrag beïnvloedt, ga ik het ook makkelijker herkennen in het moment dat het gebeurt. Heb ik zelfs die momenten nodig om het te gaan herkennen én veranderen.

Het was inmiddels ruim een maand na de breuk. In de tussentijd hadden we wel contact gehouden. Weliswaar was er veel minder contact dan voorheen en bovenal waren we minder op de hoogte van elkaars dagelijkse bezigheden, maar we steunden elkaar wel in het rouwproces dat we beiden doorliepen.

Ik legde hem uit wat ik had ontdekt over mezelf. Ik vertelde ook over hoe ik zag dat ik in een toekomstige relatie – al dan niet met hem – heel anders zou staan. Dat de verlatingsangst er waarschijnlijk evengoed nog zou zijn, maar dat ik deze sneller en makkelijker zou herkennen, me zou herinneren hoe dit eerder mijn handelen had bepaald en dat ik er uit liefde voor mezelf en voor de relatie voor zou kiezen om zo dicht mogelijk bij mezelf te blijven in de keuzes die ik maak.

Hij bleek zich op een ander punt in zijn proces te bevinden dan ik.

“Bij mensen met verlatingsangst stelde ik me altijd afhankelijke, niet zelfredzame types voor”

Reageren op dit verhaal?

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *